به گزارش دیارجنوب، همزمان با 20 مه که در تقویم جهانی به نام «روز جهانی زنبور» (World Bee Day) نامگذاری شده است، نقش زنبور در گردهافشانی، حفظ تنوع زیستی و پایداری امنیت غذایی بیش از پیش مورد توجه قرار میگیرد؛ مناسبتی که اهمیت زنبورداری و فرآوردههای آن بهویژه عسل طبیعی را یادآور میشود.
در ایران نیز با فرارسیدن این روز، نام استانهایی مطرح میشود که در تولید عسل جایگاه ویژهای دارند و در این میان استان بوشهر یکی از مهمترین مناطق کشور در تولید عسل کنار به شمار میرود؛ عسلی که از شهد درخت کنار یا سدر به دست میآید و بهدلیل رنگ کهربایی، عطر ویژه و طعم خاص خود از محبوبترین عسلهای جنوب کشور محسوب میشود.
عسل کنار علاوه بر طعم مطلوب، به دلیل دارا بودن ترکیبات آنتیاکسیدانی، مواد معدنی و ویژگیهای تغذیهای مورد توجه مصرفکنندگان قرار دارد و در طب سنتی نیز از آن بهعنوان محصولی مقوی و انرژیبخش یاد میشود. همین ویژگیها باعث شده عسل کنار نهتنها یک محصول خوراکی بلکه بخشی از هویت کشاورزی و اقتصادی جنوب ایران باشد.
تولید سالانه 2000 تن عسل کنار در بوشهر
ابوتراب نکیسا معاون بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی استان بوشهر در گفتوگو با خبرنگاران با اشاره به ظرفیتهای استان در حوزه زنبورداری اظهار داشت: به دلیل اقلیم گرم، رویش گسترده درختان کنار و شرایط مناسب برای استقرار کندوها، استان بوشهر به یکی از قطبهای اصلی تولید عسل کنار در کشور تبدیل شده است.
وی افزود: بر اساس آمارهای موجود، سالانه حدود 2000 تن عسل کنار در استان بوشهر تولید میشود که حدود 700 تن آن سهم زنبورداران بومی استان است.
معاون بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی بوشهر با اشاره به حضور زنبورداران مهاجر در استان تصریح کرد: هر سال از شهریورماه زنبورداران بومی و غیربومی از نقاط مختلف کشور وارد بوشهر میشوند و برای تولید و برداشت عسل مرغوب در مناطق کنارخیز استان مستقر میشوند.
نکیسا با بیان اینکه عسل کنار بوشهر از بهترین انواع عسل در منطقه به شمار میرود، گفت: عطر و طعم منحصربهفرد، کیفیت بالا، خواص دارویی و دیرکریستاله شدن از مهمترین ویژگیهای عسلهای تولیدی استان بوشهر است.
وی همچنین موقعیت جغرافیایی استان بوشهر را فرصتی مناسب برای صادرات این محصول دانست و افزود: نزدیکی استان به بازارهای هدف در کشورهای همسایه حوزه خلیج فارس این امکان را فراهم کرده که بوشهر به کریدوری مناسب برای صادرات عسل تبدیل شود.
چالشهای پیشروی تولیدکنندگان عسل کنار
در کنار ظرفیتهای تولید، زنبورداران بوشهری با چالشهایی نیز مواجه هستند؛ چالشهایی که از تغییرات اقلیمی گرفته تا افزایش هزینههای تولید، این صنعت را تحت فشار قرار داده است.
امانالله ترزقان از فعالان حوزه زنبورداری در استان بوشهر در گفتوگو با خبرنگاران اظهار کرد: تولید عسل کنار مانند گذشته ساده و کمهزینه نیست و در سالهای اخیر زنبورداران از چند جهت با مشکلاتی مواجه شدهاند.
وی ادامه داد: تغییرات اقلیمی باعث شده زمان گلدهی درختان کنار مانند گذشته قابل پیشبینی نباشد و گاهی گرمای شدید یا کمبارشی هم بر گلدهی و هم بر میزان شهد تأثیر میگذارد.
این فعال حوزه زنبورداری با اشاره به تأثیر مصرف سموم کشاورزی افزود: استفاده از سموم در برخی باغها و مزارع اطراف نیز یکی از چالشهای جدی است؛ زیرا سمپاشی میتواند به تلفات زنبورها منجر شده یا کیفیت تولید عسل را کاهش دهد و این موضوع نیازمند هماهنگی بیشتر میان بخش کشاورزی و زنبورداری است.
ترزقان همچنین از افزایش هزینههای تولید خبر داد و گفت: هزینه حملونقل، تأمین شکر، تجهیزات، موم، دارو و نگهداری کندوها افزایش یافته و این موضوع فشار زیادی به زنبورداران وارد کرده است.
زنبورداری شغلی آیندهدار و اقتصادی
وی با این حال تأکید کرد: با وجود افزایش هزینهها، تولید عسل همچنان میتواند شغلی آیندهدار و اقتصادی باشد، زیرا قیمت این محصول نسبت به سالهای گذشته افزایش یافته و بخشی از هزینهها را جبران میکند.
به گفته فعالان این حوزه، عسل کنار بوشهر ظرفیت اقتصادی قابل توجهی دارد و برای حفظ جایگاه استان بهعنوان یکی از قطبهای تولید این محصول، برنامهریزی در حوزه آموزش، مدیریت مصرف سموم و حمایت از تولیدکنندگان ضروری است.
