به گزارش دیارجنوب، دهستان بوشکان در بخش بوشکان شهرستان دشتستان، با یک شهر، ۶ روستا و چند آبادی و جمعیتی بالغ بر ۷ هزار نفر سالهاست با یکی از مهمترین چالشهای توسعهای خود یعنی تأمین پایدار آب مواجه است؛ چالشی که آثار آن تنها به حوزه آب شرب محدود نمیشود و بهطور مستقیم کشاورزی، اشتغال، ماندگاری جمعیت و آینده این دهستان را تحت تأثیر قرار میدهد.
در چنین شرایطی، طرح سد تنگرود بهعنوان یکی از طرحهای مطرح در حوزه مدیریت منابع آب منطقه، میتواند در صورت تأیید مطالعات فنی، اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی، مورد بررسی جدی قرار گیرد.
اما برخلاف برخی مطالبی که ممکن است درباره وضعیت این پروژه مطرح شده باشد، مطالعات سد تنگرود هنوز به مرحله نهایی نرسیده و به همین دلیل این طرح در کمیته برنامهریزی دارای ردیف نهایی و ثبتشده نیست، طبیعی است که اجرای پروژهای مانند سد، پیش از هر چیز نیازمند مطالعات دقیق و همهجانبه باشد.
محل احداث، میزان آبدهی، ظرفیت ذخیرهسازی، وضعیت اراضی، آثار زیستمحیطی، مسائل اجتماعی، تأثیر پروژه بر کشاورزان و دامداران و همچنین توجیه اقتصادی آن، همگی باید توسط دستگاهها و کارشناسان تخصصی بررسی شود.
در واقع، مطالعه قرار است به همین پرسشها پاسخ دهد؛ نه اینکه از ابتدا نتیجه احداث سد را قطعی فرض کند.
نامه و استشهادیه محلی؛ یک نگرانی یا مانعی پیش از بررسی کارشناسی؟
در جریان پیگیریهای انجامشده، نامه و استشهادیهای از سوی دهیار یکی از روستاهای منطقه در مخالفت با موضوع سد مطرح شده است.بدیهی است دهیار بهعنوان نماینده مدیریت روستا میتواند دغدغهها و نگرانیهای مردم منطقه را منتقل کند و مسائل مربوط به اراضی، مسیر تردد دام، کشاورزی یا سایر حقوق محلی را مورد توجه قرار دهد.
اما پرسش اینجاست که آیا بهتر نیست چنین نگرانیهایی در چارچوب مطالعات رسمی و کارشناسی بررسی شود؟
اگر نگرانی درباره مسیر عبور دام، اراضی کشاورزی، محیط زیست یا حقوق بهرهبرداران وجود دارد، میتوان این موارد را به کارشناسان و دستگاههای تخصصی ارائه کرد تا درباره آنها بررسی و راهکار ارائه شود.
آنچه میتواند محل تأمل باشد، این است که پیش از نهایی شدن مطالعات، مخالفت قطعی با اصل طرح و پیگیری برای جلوگیری از ادامه روند بررسی، عملاً فرصت ارزیابی علمی پروژه را محدود کند.
عدم صبوری در برابر یک طرح مطالعاتی
در موضوع سد تنگرود، مسئله صرفاً موافق یا مخالف بودن با احداث سد نیست.تا زمانی که مطالعات نهایی نشده، حتی موافقان پروژه نیز نمیتوانند با قطعیت درباره میزان منافع آن سخن بگویند و مخالفان نیز نمیتوانند بدون در اختیار داشتن نتایج کامل مطالعات، درباره همه ابعاد و پیامدهای طرح قضاوت نهایی داشته باشند.
از همین رو، صبوری و اجازه دادن به فرآیند کارشناسی میتواند مسیر منطقیتری برای تصمیمگیری باشد.
اگر مطالعات نشان دهد که پروژه از نظر فنی، اقتصادی، اجتماعی یا زیستمحیطی توجیه لازم را ندارد، طبیعتاً باید نتایج مطالعات مورد توجه قرار گیرد. اگر هم قابلیت اجرای طرح تأیید شود، همان مطالعات میتواند راهکارهای کاهش آثار احتمالی بر دامداران، کشاورزان و سایر بهرهبرداران را مشخص کند.
مسئله فقط یک سد نیست
برای بوشکان، موضوع آب یک مسئله بلندمدت و اساسی است.محدودیت منابع آب، فشار بر منابع زیرزمینی و چالشهای بخش کشاورزی، ضرورت بررسی همه گزینههای ممکن برای مدیریت منابع آب را دوچندان کرده است.
در صورت تأیید کارشناسی، این طرح میتواند در مدیریت روانآبهای فصلی و تأمین بخشی از نیازهای آبی منطقه مورد استفاده قرار گیرد؛ اما میزان واقعی این آثار تنها پس از تکمیل مطالعات مشخص خواهد شد.
اکنون انتظار میرود مسئولان مربوطه وضعیت مطالعات سد تنگرود را بهصورت شفاف برای مردم توضیح دهند و مشخص کنند این پروژه در چه مرحلهای قرار دارد و چه مراحلی برای تکمیل مطالعات و بررسی آن در پیش است.
همچنین لازم است دلایل مطرحشده در نامه و استشهادیه محلی نیز در اختیار دستگاههای تخصصی قرار گیرد تا هرگونه نگرانی درباره حقوق مردم، دامداران، کشاورزان، اراضی و محیط زیست، بهصورت کارشناسی بررسی شود.اگر پروژه توجیه ندارد، نتیجه مطالعات باید آن را مشخص کند؛ و اگر قابلیت اجرا دارد، باید با رعایت حقوق مردم و کاهش آثار احتمالی، مسیر قانونی خود را طی کند.
در نهایت، آنچه میتواند به نفع بوشکان باشد، نه شتاب در موافقت و نه شتاب در مخالفت؛ بلکه صبر، شفافیت و اجازه دادن به کارشناسان برای رسیدن به یک پاسخ روشن و مستند است.
